Uzun süreli kirada kira bedelinin uyarlanması, kira tespiti davasındaki yöntemle mi belirlenir?

Karardan alıntılar resmî metinden aynen

uyarlama davalarına özgü temel kurallar gözetilmeksizin, salt kira parasının tesbitine ilişkin davalarda izlenen yöntemlerle, örneğin sadece taşınmazın cinsi, yüzölçümü, bulunduğu mevki, emsal taşınmazların kira bedelleri gibi verilerle intibak boşluğu doldurulup, sözleşmenin düzeltilemeyeceğidir.

uzun bir süreyle kira akdine bağlanmış kiracı ve kiraya verenin hak ve vecibelerini, kısa süreli kira sözleşmesinin tarafları ile bir konumda görmenin sözleşme serbestîsi ilkesine, adalet ve mantık kurallarına aykırı olacağında duraksamaya yer olmamalıdır.

Uygulamaya etkisi yorum

Sözleşmeye bağlılık esastır; uyarlama istisnai ve yardımcı bir yoldur. 49 yıllık gibi uzun süreli bir kirada, kira bedelinin uyarlanması için öngörülemeyen olağanüstü değişiklikler nedeniyle edimler arasındaki dengenin katlanılamayacak ölçüde bozulduğu ispatlanmalıdır. Bilirkişi, emsal kiralara bakan "kira tespiti" yöntemiyle değil; bölgedeki olağanüstü imar ve ticari gelişmeleri, vergi ve amortisman artışlarını ve tarafların uzun süreli sözleşme yapma amacını gözeterek değerlendirme yapmalıdır.

İçtihattaki yeri. Tek karar. Kira uyuşmazlıklarına bugün 3. Hukuk Dairesi bakmaktadır; TBK m.138 (aşırı ifa güçlüğü) ve m.344 sonradan yürürlüğe girmiş düzenlemelerdir.

Kararın tam metni